Tip 2 Diyabetli Hastalarda Psikolojik İnsülin Direnci ve Öz-Yönetimin Belirlenmesi
Özet Görüntüleme: 14
/ 
PDF İndirme: 10
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18166420Anahtar Kelimeler:
Hemşirelik, Insülin Direnci, Öz-Yönetim, Tip 2 DiyabetÖzet
Amaç: Bu araştırmanın amacı tip 2 diyabetli hastalarda psikolojik insülin direnci ve öz-yönetimin belirlenmesidir.
Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde olan bu araştırmanın evrenini bir ilin eğitim ve araştırma hastanesinde iç hastalıkları polikliniklere başvuran 18 yaş ve üstü tip 2 diyabet tanılı tüm hastalar oluştururken, örneklemi hiçbir hesaplamaya gidilmeksizin iç hastalıkları polikliniklerine başvuran 18 yaş tip 2 diyabet tanılı 155 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında hasta tanılama formu, Psikolojik İnsülin Direnci ve İnsülin Tedavisi Öz-Yönetim Ölçekleri kullanıldı.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan tip 2 diyabetli hastaların yaş ortalamasının 55.06±10.19 olduğu, %57.4’ü kadın, %38.1’i ilkokul mezunu, %89’u evlidir ve %58.7’si çalışmamaktadır. Hastaların %61.9’unun geliri giderine denktir, %53.5’i sigara, %91’i alkol kullanmamaktadır. Katılımcıların %51’inin diyabet dışında başka hastalığı bulunmamakta, %40’ının 4-6 yıldır diyabet hastası olduğu, %66.5’inin yaşadığı evde başka diyabet hastası bulunmamakta ve %78.7’sinin diyabetle ilgili bir eğitim aldığı belirlendi. Hastaların cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışma durumu, gelir durumu, sigara kullanma durumu, alkol kullanma durumu ve diyabet süresine göre Psikolojik İnsülin Direnci ölçek puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlıdır. Sigara kullanma durumuna göre İnsülin Tedavisi Öz-Yönetim ölçek puan ortalaması arasındaki fark anlamlıdır. Psikolojik İnsülin Direnci Ölçeği ile İnsülin Tedavisi Öz-Yönetim Ölçeği Arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki vardır (p<0.05).
Sonuç: Hastaların psikolojik insülin direnci durumu orta düzeyin altında, insülin tedavisi öz-yönetim durumu ise orta düzeyin üzerinde bulunmuştur. Tip 2 diyabetli hastaların psikolojik insülin direnci düzeyi puanı arttıkça, insülin tedavisi öz-yönetim düzeyi puanının azaldığı görülmektedir. Tip 2 diyabetli hastaların insülin enjeksiyonu korkusunu azaltmaya ve insülin tedavisine yönelik öz-yönetimi sağlamaya yönelik bireysel eğitimlerin artırılması önerilmektedir..
Referanslar
American Diabetes Association (2017). Standards of medical care in diabetes-2017. Diabetes Care, 40(Suppl 1), S1–S2.
Belkis G, Maribel O, Freddy C, Manuel V. (2018). Perspectives of Nursing in the Care of the Patient with Diabetes Mellitus. Interventions Obes Diabetes, 1(2), 44–50. IOD.000509. DOI: 10.31031/IOD.2018.01.000509
Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı (20. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Çallı, D. (2014). Tip 2 diyabetli hastaların diyabet yönetimine ilişkin öz-etkililik algısı ve iyilik halinin değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği AD, Yüksek Lisans Tezi, Denizli.
Çelik, S., & Pınar, R. (2014). Diyabetli bireylerde insülin enjeksiyon ve parmak delme korkusu. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 5(2), 104–108. DOI: 10.5505/phd.2014.85698
Dugan, J. (2018). Healthcare perceptions of injectable therapies for diabetes-I. Interventions Obes Diabetes, 1(5), 113–116. IOD.000524. DOI: 10.31031/IOD.2018.01.000524
Dural, G., & Aktürk, Ü. (2023). The effect of social support on treatment adherence and self-efficacy in adult patients with type 2 diabetes. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(3), 949–954. DOI: 10.61399/ikcusbfd.1192186
Gerçek, A. (2017). Tip 2 diyabetli hastaların hastalığı kabullenme ve öz-bakım durumlarının belirlenmesi. Erzincan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik AD, Yüksek Lisans Tezi, Erzincan.
Güleyyüpoğlu, M. D., Muz, G., & Çırpan, R. (2022). Diyabet tanısı almış bireylerde parmak delme ve insülin enjeksiyonu yapma korkusunun tedaviye uyum üzerine etkisi. Sağlık Bilimleri Dergisi, 31(1), 51–59.
IDF (2019). IDF Diabetes Atlas (9th ed.). Brussels, Belgium: International Diabetes Federation.
Işık, K., Yıldırım, H., & Cengiz, Z. (2021). Diyabetli hastalarda psikolojik insülin direnci ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. TJFMPC, 15(4), 726–733.
Liu, Y., Jiang, J., You, W., Gong, D., Ma, X., Wu, M., & Li, F. (2022). Exploring facilitators and barriers to self-management engagement of Chinese people with type 2 diabetes mellitus and poor blood glucose control: A descriptive qualitative study. BMC Endocrine Disorders, 22, 294. https://doi.org/10.1186/s12902-022-01214-0
McFarlane, S. I. (2009). Insulin therapy and type 2 diabetes: Management of weight gain. Journal of Clinical Hypertension, 11, 601–607. https://doi.org/10.1111/j.1559-4572.2009.00063.x
Nur Azmiah, Z., Zulkarnain, A. K., & Tahir, A. (2011). Psychological insulin resistance (PIR) among type 2 diabetes patients at public health clinics in Federal Territory of Malaysia. International Medical Journal Malaysia, 10(2), 1–12.
Okuroglu, G. K., Karaçanta Atbaş, S., & Ecevit Alpar, S. (2019). Development, reliability, and validity of the insulin treatment self-management scale. International Journal of Nursing Practice, e12814.
Piotie, P. N., Wood, P., Webb, E. M., Marcus, T. S., & Rheeder, P. (2020). Willingness of people with type 2 diabetes to start insulin therapy: Evidence from the South African Tshwane Insulin Project (TIP). Diabetes Research and Clinical Practice, 168, 108366.
Ratanawongsa, N., Crosson, J. C., Schillinger, D., Karter, A. J., Saha, C. K., & Marrero, D. G. (2012). Getting under the skin of clinical inertia in insulin initiation. The Diabetes Educator, 38(1), 94–100. https://doi.org/10.1177/0145721711432649
Song, Y., Jeon, Y., Cho, J., & Kim, B. (2016). Development of a psychological insulin resistance scale for Korean patients with diabetes. Journal of Korean Academy of Nursing, 46(6), 813–823.
Sürücü, H. A., & Samancıoğlu, S. (2018). Tip 2 diyabetli bireylerde negatif insülin tedavi algısının yordayıcıları. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi, 10(2), 130–137. DOI: 10.5336/nurses.2018-60403
Şaylan, K. (2021). Tip 2 diyabetli yaşlıların hastalığa ilişkin sağlık inançları ile öz-bakım yönetimi arasındaki ilişki. Pamukkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği AD, Yüksek Lisans Tezi, Denizli.
Taylor, S., Thompson, F., & McDermott, R. (2016). Barriers to insulin treatment among Australian Torres Strait Islanders with poorly controlled diabetes. Australian Journal of Rural Health, 24, 363–370. https://doi.org/10.1111/ajr.12315
WHO (2016). Global Report on Diabetes. World Health Organization.
Wills, O. C., & Probst, Y. C. (2022). Understanding lifestyle self-management regimens that improve the life quality of people living with multiple sclerosis: A systematic review and meta-analysis. Health and Quality of Life Outcomes, 20, 153. https://doi.org/10.1186/s12955-022-02046-1
Yıldız Aslan, G., Tekir, Ö., & Yıldız, H. (2022). Investigation of the relationship between socio-demographic characteristics, metabolic variables, and treatment adherence in individuals with diabetes. Journal of Education and Research in Nursing, 19(1), 7–16.
Yingmei, Y., & Sangeun, J. (2022). Factors affecting self-management behavior among patients with type 2 diabetes in a border area of Southwest China. Journal of Korean Biological Nursing Science, 24(4), 219–226. https://doi.org/10.7586/jkbns.2022.24.4.219
Yu, J. H., Kim, H. Y., Kim, S. R., Ko, E., & Jin, H. Y. (2019). Factors influencing psychological insulin resistance in type 2 diabetes patients. International Journal of Nursing Practice, 25, e12733. https://doi.org/10.1111/ijn.12733
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 GEVHER NESİBE TIP VE SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 