Hemodiyaliz Alan Bireylerde Öz Yeterlilik ve Spiritüel Bakım Gereksinimleri
![](https://ojsdergi.com/ojsicons/gor.png)
![](https://ojsdergi.com/ojsicons/pdf.png)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.13623815Anahtar Kelimeler:
Hemodiyaliz, Öz Yeterlilik, Spiritüel Bakım, SpiritüaliteÖzet
Amaç: Bu çalışma hemodiyaliz alan bireylerde öz yeterlilik ve spiritüel bakım gereksinimlerini belirlemek amacıyla yapıldı.
Yöntem: Tanımlayıcı tipte yapılan araştırma, çalışmaya katılmaya istekli ve gönüllü olan 102 diyaliz hastası ile gerçekleştirildi. Çalışmanın verileri, Tanımlayıcı Bilgi Formu, Genel Özyeterlilik Ölçeği ve Spiritüel Bakım Gereksinimleri Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ortalama, standart sapma, Pearson korelasyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Genel Özyeterlilik Ölçeği Başlama alt boyut puan ortalaması 32,60±8,22, Yılmama alt boyut puan ortalaması 15,62±3,28, Sürdürme Çabası alt boyut puan ortalaması 7,74±2,60, toplam puan ortalaması 55,98±10,03, Spiritüel Bakım Gereksinimleri Ölçeği, Önemsememe ve Saygı alt boyut puan ortalaması 32,77±6,97, Anlam ve Umut alt boyut puan ortalaması 46,81± 11,66, toplam puan ortalaması 79,58±17,34 olarak belirlendi. Katılımcıların Genel Özyeterlilik Başlama alt boyutu, Yılmama alt boyutu Sürdürme alt boyutu, toplam boyut ile Spiritüel Bakım Gereksinimleri Ölçeği, Önemseme ve Saygı Ölçeği alt boyutu ile Anlam ve Umut alt boyutu ve toplam ölçek puanı arasında anlamlı bir ilişki saptandı.
Sonuç: Katılımcıların Öz Yeterliliklerinin ortalama düzeyde olduğu, bunun sonucunda Spiritüel Bakım Gereksinimlerine ihtiyaç duydukları belirlendi. Sonuç olarak; hemodiyaliz ünitelerinde hastaların manevi uygulamalarını kolaylaştıracak ortamların oluşturulmasının özyeterlilik ve maneviyatın yükseltilmesinde etkili olacağı düşünülmektedir
Referanslar
Al-Ghabeesh, S. H., Alshraifeen, A. A., Saifan, A. R., Bashayreh, I. H., Alnuaimi, K. M., & Masalha, H. A. (2018). Spirituality in the Lives of Patients with End-Stage Renal Disease: A Systematic Review. Journal of Religion and Health, 57(6), 2461-2477. https://doi.org/10.1007/s10943-018-0622-2
Almutary, H., & Tayyib, N. (2021). Evaluating Self-Efficacy among Patients Undergoing Dialysis Therapy. Nursing Reports, 11(1), 195-201. https://doi.org/10.3390/nursrep11010019
Alshraifeen, A., Alnuaimi, K., Al-Rawashdeh, S., Ashour, A., Al-Ghabeesh, S., & Al-Smadi, A. (2020). Spirituality, Anxiety and Depression Among People Receiving Hemodialysis Treatment in Jordan: A Cross-Sectional Study. Journal of Religion and Health, 59(5), 2414-2429. https://doi.org/10.1007/s10943-020-00988-8
Asadzandi, M., Mazandarani, H. A., Saffari, M., & Khaghanizadeh, M. (2022). Effect of Spiritual Care Based on the Sound Heart Model on Spiritual Experiences of Hemodialysis Patients. Journal of Religion and Health, 61(3), 2056-2071. https://doi.org/10.1007/s10943-021-01396-2
Bikbov, B., Purcell, C. A., Levey, A. S., Smith, M., Abdoli, A., Abebe, M., . . . Vos, T. (2020). Global, regional, and national burden of chronic kidney disease, 1990–2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. The Lancet, 395(10225), 709-733. https://doi.org/10.1016/s0140-6736(20)30045-3
Burlacu, A., Artene, B., Nistor, I., Buju, S., Jugrin, D., Mavrichi, I., & Covic, A. (2019). Religiosity, spirituality and quality of life of dialysis patients: a systematic review. International Urology and Nephrology, 51(5), 839-850. https://doi.org/10.1007/s11255-019-02129-x
Cheawchanwattana, A., Chunlertrith, D., Saisunantararom, W., & Johns, N. (2014). Does the Spiritual Well-Being of Chronic Hemodialysis Patients Differ from that of Pre-dialysis Chronic Kidney Disease Patients? Religions, 6(1), 14-23. https://doi.org/10.3390/rel6010014
Darvishi, A., Otaghi, M., & Mami, S. (2020). The Effectiveness of Spiritual Therapy on Spiritual Well-Being, Self-Esteem and Self-Efficacy in Patients on Hemodialysis. Journal of Religion and Health, 59(1), 277-288. https://doi.org/10.1007/s10943-018-00750-1
Dehghan, M., Namjoo, Z., Mohammadi Akbarabadi, F., Fooladi, Z., & Zakeri, M. A. (2021). The relationship between anxiety, stress, spiritual health, and mindfulness among patients undergoing hemodialysis: A survey during the COVID ‐19 outbreak in Southeast Iran. Health Science Reports, 4(4). https://doi.org/10.1002/hsr2.461
Delgado-Guay, M. O. (2014). Spirituality and religiosity in supportive and palliative care. 8(3), 308-313. https://doi.org/10.1097/spc.0000000000000079
Duran, S., Avci, D., & Esim, F. (2020). Association Between Spiritual Well-Being and Resilience Among Turkish Hemodialysis Patients. Journal of Religion and Health, 59(6), 3097-3109. https://doi.org/10.1007/s10943-020-01000-z
Fradelos, E. C. (2021). Spiritual Well-Being and Associated Factors in End-Stage Renal Disease. The Scientific World Journal, 2021, 1-9. https://doi.org/10.1155/2021/6636854
Fradelos, E. C., Alikari, V., Tsaras, K., Papathanasiou, I. V., Tzavella, F., Papagiannis, D., & Zyga, S. (2022). The Effect of Spirituality in Quality of Life of Hemodialysis Patients. Journal of Religion and Health, 61(3), 2029-2040. https://doi.org/10.1007/s10943-020-01153-x
Ghasemi Bahraseman, Z., Mangolian Shahrbabaki, P., & Nouhi, E. (2021). The impact of stress management training on stress-related coping strategies and self-efficacy in hemodialysis patients: a randomized controlled clinical trial. BMC Psychology, 9(1). https://doi.org/10.1186/s40359-021-00678-4
İsmaİloğlu, E. G., Özdemir, H., Erol, A., & Zaybak, A. (2019). Spiritüel Bakım Gereksinimleri Ölçeği Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirliği. DEUHEFED, 12(4), 255-263.
Izadi Avanji, F. S., Masoudi Alavi, N., Akbari, H., & Saroladan, S. (2021). Self-Care and Its Predictive Factors in Hemodialysis Patients. Journal of Caring Sciences, 10(3), 153-159. https://doi.org/10.34172/jcs.2021.022
Kav, S., Yilmaz, A. A., Bulut, Y., & Dogan, N. (2017). Self-efficacy, depression and self-care activities of people with type 2 diabetes in Turkey. Collegian, 24(1), 27-35. https://doi.org/10.1016/j.colegn.2015.09.005
Li, C. Y., Hsieh, C. J., Shih, Y. L., & Lin, Y. T. (2021). Spiritual well‐being of patients with chronic renal failure: A cross‐sectional study. Nursing Open, 8(5), 2461-2469. https://doi.org/10.1002/nop2.1004
Martinez, B. B., & Custodio, R. P. (2014). Relationship between mental health and spiritual wellbeing among hemodialysis patients: a correlation study. Sao Paulo Medical Journal, 132(1), 23-27. https://doi.org/10.1590/1516-3180.2014.1321606
Musa, A. S., Pevalin, D. J., & Al Khalaileh, M. A. A. (2018). Spiritual Well-Being, Depression, and Stress Among Hemodialysis Patients in Jordan. Journal of Holistic Nursing, 36(4), 354-365. https://doi.org/10.1177/0898010117736686
Nguyen, T. T. N., Liang, S.-Y., Liu, C.-Y., & Chien, C.-H. (2022). Self-care self-efficacy and depression associated with quality of life among patients undergoing hemodialysis in Vietnam. PLOS ONE, 17(6), e0270100. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0270100
Novak, M., Costantini, L., Schneider, S., & Beanlands, H. (2013). Approaches to self-management in chronic illness. Semin Dial, 26(2), 188-194. https://doi.org/10.1111/sdi.12080
Sol, B. G. M., Graaf, Y. v. d., Bijl, J. J. v. d., Goessens, N. B. G., & Visseren, F. L. J. (2006). Self-efficacy in patients with clinical manifestations of vascular diseases. Patient Education and Counseling, 61(3), 443-448. https://doi.org/10.1016/j.pec.2005.05.011
Wood, A. F. (2020). Commentary: Self-management, self-efficacy and knowledge among patients under haemodialysis: a case in Iran. Journal of Research in Nursing, 25(2), 139-140. https://doi.org/10.1177/1744987120904902
Wu, L. F., Koo, M., Liao, Y. C., Chen, Y. M., & Yeh, D. C. (2016). Development and Validation of the Spiritual Care Needs Inventory for Acute Care Hospital Patients in Taiwan. Clin Nurs Res, 25(6), 590-606. https://doi.org/10.1177/1054773815579609
Wu, T., Gao, M., Shi, J., Xu, L., Wang, J., & Zhang, K. (2021). Study on the Application and Efficacy of Responsibility Nursing in Dialysis Care. J Healthc Eng, 2021, 2210191. https://doi.org/10.1155/2021/2210191
Yıldırım, F., & İlhan, İ. Ö. (2010). Genel Özyeterlilik Ölçeği Türkçe Formunun Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(4), 301-308.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 GEVHER NESİBE TIP VE SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc/4.0/88x31.png)
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.