DETERMINATION OF KNOWLEDGE LEVELS OF ORGAN TRANSPLANT NURSES REGARDING THE ROLES AND RESPONSIBILITIES, SCOPE OF PRACTICE AND PRACTICES OF FORENSIC NURSING
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23101150Abstract
Amaç: Bu çalışmada, organ nakli hemşirelerinin adli hemşireliğin rolleri, sorumlulukları, uygulama kapsamı ve uygulamaları hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Araştırma, İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Karaciğer Transplantasyon Enstitüsü'nde kesitsel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Güç analizi sonucunda, %95 güven aralığı, 0,05 hata payı, 0,25 etki büyüklüğü ve popülasyonu temsil etmek için 0,95 güç ile örneklem 108 hemşireden oluşmuştur. Veriler, Tanımlayıcı Özellikler Veri Formu ve adli hemşirelik uygulamalarına ilişkin anketler kullanılarak yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır.
Sonuçlar: Çalışmaya katılan hemşirelerin %63,9'u kadın, %58,3'ü evli, %35,2'si 6-11 yıl çalışmış, %94,4'ü adli hemşirelik eğitimi almamış ve %47,2'si adli vaka prosedüründen habersizdi. Rol ve sorumluluklara ilişkin bilgi düzeylerinin dağılımı incelendiğinde, hemşirelerin %81,5'i anamnez alınmasının (tıbbi öykü alınması) yapılması gerektiğini ve %47,2'si delillerin muhafaza zincirinin korunması gerektiğini doğru bir şekilde ifade etmiştir. Evlilik durumuna göre ortalama uygulama puanlarındaki değişim incelendiğinde, uygulama alt ölçeğinin ortalama puanının evlilik durumuna göre anlamlı derecede farklı olduğu bulunmuştur.
Conclusion: Forensic nursing practices did not show significant differences according to individual characteristics such as gender, education level, and total years of work experience. It was found that the majority of the nurses who participated in the study had not received training on forensic nursing and were not sufficiently aware of institutional procedures. In line with these findings, it is recommended that the definition and duties of forensic nurses be clearly established within the scope of legal legislation.
References
Abdool, N. N., & Brysiewicz, P. (2009). A description of the forensic nursing role in emergency departments in Durban, South Africa. Journal of Emergency Nursing, 35(1), 16–21. doi:10.1016/j.jen.2008.02.003
Bahar, M. T. (2018). Acil servislerde çalışan hemşireler tarafından adli vakaların tanılanması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Çalışkan, N., & Özden, D. (2012). The knowledge levels of health personnel in Turkey regarding forensic evidence. Journal of Forensic Sciences, 57(5), 1217–1221. doi:10.1111/j.1556-4029.2012.02148.x
de Oliveira Musse, J., Santos, V. S., da Silva Santos, D., dos Santos, F. P., & de Melo, C. M. (2020). Preservation of forensic traces by health professionals in a hospital in Northeast Brazil. Forensic Science International, 306, 110057. doi:10.1016/j.forsciint.2019.110057
Eyüp, M. (2019). Acil servis ve yoğun bakım hemşirelerinde adli vakaya yaklaşımın eğitim düzeyleriyle karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi, Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü.
Foresman-Capuzzi, J. (2014). CSI & U: Collection and preservation of evidence in the emergency department. Journal of Emergency Nursing, 40(3), 229–236. doi:10.1016/j.jen.2013.04.005
Gökdoğan, M. R. (2008). Cinsel saldırı konusunda çalışan adli hemşireye (SANE) duyulan gereksinim. Adli Tıp Bülteni, 13(2), 69–77.
Gökdoğan, M. R., & Altunçul, H. (2002). Adli hemşirelik: Kapsam ve görevi. Hemşirelik Forumu, 5(1), 5–16.
Gökdoğan, M. R., & Erkol, Z. (2005). Forensic nursing in Bolu, Turkey: A survey. Journal of Clinical Forensic Medicine, 12(1), 14–17. doi:10.1016/j.jcfm.2004.10.002
Han, M. H., & Hong, H. S. (2012). The awareness and performance of the forensic nursing role in emergency departments. Journal of Korean Biological Nursing Science, 14(4), 291–299.
İlçe, A., Yıldız, D., Baysal, G., Özdoğan, F., & Taş, F. (2010). Acil servislerde çalışan sağlık bakım personelinin adli olgularda delillerin korunması ve saklanmasına yönelik bilgi ve uygulamalarının incelenmesi. Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi, 16(6), 546–551.
Koçak Süren, Ö. (2007). Organ ve doku naklinin yasal ve etik açıdan incelenmesi. TBB Dergisi, (73), 174–184.
Kolusayın, M. O., Karadayı, B., Kaya, A., Doğan, M. B., Karadayı, S., Dastan, K., ve ark. (2015). Evaluation of awareness for emergency unit workers in collecting, keeping and transferring of biological evidences from forensic cases. Medicine Science, 4(1), 1912–1926. doi:10.5455/medscience.2014.03.8188
Köroğlu, H. (2013). Acil hemşirelerinin adli vakalarda delil koruma yaklaşımları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Acıbadem Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Lynch, V. A. (2006). Forensic nursing fields. V. A. Lynch (Ed.), Forensic nursing (1. bs., s. 96–105) içinde. Elsevier Mosby.
Nazarloo, F. L., Sabet, M. S., Jafaraghaee, F., Leyli, E. K., Taromsari, R. M., & Jolly, A. (2017). Emergency department nurses’ knowledge about forensic nursing. Journal of Holistic Nursing and Midwifery, 27(3), 27–36.
Özveren, H., Erdem, Y., & Polat, S. (2020a). Adli hemşirelerin çalışma alanları. İ. H. Hancı, Y. Erdem, & S. Polat (Ed.), Adli hemşirelik (1. bs., s. 53–65) içinde. Seçkin Yayıncılık.
Özveren, H., Erdem, Y., & Polat, S. (2020b). Adli hemşirelik eğitimi. İ. H. Hancı, Y. Erdem, & S. Polat (Ed.), Adli hemşirelik (1. bs., s. 71–87) içinde. Seçkin Yayıncılık.
Sakallı, D. (2018). Acil servis hemşirelerinin adli vaka ve kanıtlara yaklaşım konusunda bilgi düzeyleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Sakallı, D., & Aslan, M. (2020). Levels of knowledge of emergency nurses regarding forensic cases and approaches to evidence. Sağlık ve Toplum, 16(1), 65–72. doi:10.22514/sv.2020.16.0009
Saral, S. (2009). TSK hastaneleri acil servis hemşirelerinin adli olgulara ilişkin yaklaşımları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Şentürk, S., & Büyükaslan, B. (2013). Hemşirelik son sınıf öğrencilerinin adli hemşirelik konusundaki bilgi ve görüşlerinin belirlenmesi. Bozok Tıp Dergisi, 3(3), 19–26.
Sharma, B. R. (2003). Clinical forensic medicine—Management of crime victims from trauma to trial. Journal of Clinical Forensic Medicine, 10(4), 267–273. doi:10.1016/j.jcfm.2003.09.003
Stevens, S. (2004). Cracking the case: Your role in forensic nursing. Nursing, 34(11), 54–56. doi:10.1097/00152193-200411000-00045
Sunmaz, D., Başbakkal, Z., & Bolışık, B. (2008). Adli hemşirenin çalışma alanları. Adli Bilimler Dergisi, 7(3), 42–47.
Topçu, E. T. (2015). Acil servislerde çalışan sağlık bakım personelinin sık karşılaşılan adli olgulara yaklaşımlarına ilişkin bilgi düzeylerinin belirlenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Yelken, N., Tunalı, G., & Gültekin, G. (2004). Adli hemşireliğin Türkiye’deki durumu. STED, 13(5), 171–180. https://www.ttb.org.tr/sted/sted0504/adli1.pdf
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GEVHER NESIBE JOURNAL OF MEDICAL AND HEALTH SCIENCES
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
The journal is licensed under a 