İNFERTİLİTE VE TÜP BEBEK TEDAVİ SÜREÇLERİNİN ÇİFTLERE ETKİLERİ ÜZERİNE ÇALIŞMALARIN ÇOK BOYUTLU OLARAK GÖZDEN GEÇİRİLMESİ
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23160962Keywords:
İnfertilite, Tüp bebek, ÇiftAbstract
Amaç: Bu çalışmada, infertilite ve tüp bebek tedavisi sürecinin çiftler üzerine etkilerinin farklı boyutlar üzerinden değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya, 2017-2026 yılları infertilite ve tüp bebek temalı 38 bilimsel çalışma dahil edilerek sistematik derleme yöntemi kullanılmıştır. Dahil edilen bilimsel çalışmalar “Bireysel Problemler”, “Cinsel Yaşam”, “Evlilik Uyumu” ve “Sosyal Etkiler ve Baş Etme Stratejileri” şeklinde temalara ayrılarak incelenmiştir.
Bulgular: Bulgular, infertil kadınların daha fazla depresyon ve daha düşük yaşam kalitesi yaşadığını göstermektedir. İleri yaş, uzun tedavi ve düşük sosyoekonomik düzey süreci olumsuz etkilerken; sosyal destek, güvenli bağlanma ve öz şefkat uyumu ve başa çıkmayı kolaylaştırmaktadır. Erkek faktörlü infertilite ve tedavinin cinselliği görev odaklı kılması ise cinsel yaşamı ve evlilik uyumunu olumsuz etkilemektedir.
Sonuç: Sonuç olarak infertilite ve tüp bebek tedavisi süreci, bireylerin psikolojik iyi oluşlarını, cinsel yaşamlarını ve evlilik uyumlarını derinden etkileyen çok boyutlu bir süreç olup; bu süreçte algılanan sosyal desteğin artırılması ve sağlıklı başa çıkma becerilerinin geliştirilmesi tedaviye uyum ve yaşam kalitesi için büyük önem taşımaktadır.
References
Aksöz, M. (2020). İnfertilite tedavisi gören çiftlerin toplumsal cinsiyet algıları ile anksiyete ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
Aktan, E. A. (2024). Kadın Açıklanamayan İnfertilite Olgularında Anksiyete, Depresyon Düzeyleri Ve Evlilik Uyumunun Değerlendirilmesi. The Journal Of Academic Social Science, 81(81), 518-532.
Altıntop, İ., & Kesgin, B. (2018). İnfertilite tedavisi gören çiftlerin kaygı, psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile başa çıkma stratejileri. Journal of International Social Research, 11(55).
Amiri, S. E., Brassard, A., Rosen, N. O., Rossi, M. A., Beaulieu, N., Bergeron, S., & Péloquin, K. (2021). Sexual function and satisfaction in couples with infertility: A closer look at the role of personal and relational characteristics. The Journal of Sexual Medicine, 18(12), 1984-1997.
Atay, Y. (2017). İnfertilite tedavisi gören kadınların cinsel yaşam kalitesi, ilişkilerindeki mutluluk düzeyi ve etkileyen faktörler (Yüksek lisans tezi). Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Boudreau, G., Brassard, A., Beaulieu, N., Audet, A., & Péloquin, K. (2024). Attachment and sexual functioning in couples seeking fertility treatment: The role of infertility-specific coping strategies. Journal of Sex & Marital Therapy, 50(3), 395-412. doi:10.1080/0092623X.2024.2302019
Cao, D., Bai, C., & Zhang, G. (2022). Psychological distress among infertility patients: A network analysis. Frontiers in Psychology, 13, 906226. doi:10.3389/fpsyg.2022.906226
Chamorro, P. P., Herruzo, J., Pino, M. J., & Casas Rosal, J. C. (2024). Coping, social support and medical factors on psychosocial impact in couples experiencing infertility. Journal of Sex & Marital Therapy, 50(2), 197-215. doi:10.1080/0092623X.2023.2269983
Çavaş, D. (2022). Sebebi açıklanamayan infertilite tedavisi gören kadınların bağlanma stilleri ve çift uyumu arasındaki ilişkinin kontrol grubuna göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Çınar, N. (2021). İyi bir sistematik derleme nasıl yazılmalı?. Online Turkish Journal of Health Sciences, 6(2), 310-314. https://doi.org/10.26453/otjhs.888569
Egelioğlu-Cetişli, N., Serçekuş, P., & Oğuz, N. (2014). Primer infertil kadınlarda cinsel doyum ve çift uyumu. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 16(3), 38-47.
Er Yıldırım, H. (2022). İnfertilite tedavisi gören kadınlarda yorgunluk, depresyon yaşanma durumu ve öz bakım gücüne etkisinin değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Erbektaş, G. (2022). İnfertil kadınlarda damgalanma ve infertilite ile başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
Güleç, G., Hassa, H., Yalçın, E. G., & Yenilmez, Ç. (2011). Tedaviye başvuran infertil çiftlerde, infertilitenin cinsel işlev ve çift uyumuna etkisinin değerlendirilmesi. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(3), 166-76.
Güleç, G., Yalçın, E. G., & Yenilmez, Ç. (2019). İnfertil çiftlerde kaygı, öfke, başa çıkma yöntemleri, yeti yitimi ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi. Kocatepe Tıp Dergisi, 20(1), 1-8.
Gümüşay, M., Sarı, E., & Satılmış, İ. G. (2020). İnfertil çiftlerde cinsel yaşam ile ilgili araştırmaların sistematik derlemesi. Androloji Bülteni, 22(2), 74-85. doi:10.24898/tandro.2020.95914
İlerisoy, M. (2015). İnfertilite tedavisi gören bireylerin duygusal yaşantıları ve baş etme yöntemleri üzerine bir araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimleri Dergisi, 14(28), 143-164.
Jing, X., Gu, W., Xu, X., Yan, C., Jiao, P., Zhang, L., Li, X., Wang, Q., & Wang, W. (2022). Stigma predicting fertility quality of life among Chinese infertile women undergoing in vitro fertilization–embryo transfer. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 43(1), 35-41. doi:10.1080/0167482X.2020.1778665
Kalcı, P., Karaş, H., & Polat, A. (2020). İn vitro fertilizasyon tedavisinin sonuçlarının bağlanma, yılmazlık, stres düzeyi, anksiyete ve somatizasyon ile ilişkisi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 23(4), 446–455.
Kamışlı, S., Terzioğlu, C., & Bozdag, G. (2021). The psychological health of women with infertility: hopelessness, anxiety and depression levels. Journal of Psychiatric Nursing, 12(1), 43-49.
Kaplan, O. (2019). İnfertilite tedavisi alan çiftlerin evlilik uyumlarının belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
Karaca, A., & Unsal, G. (2015). Psychosocial problems and coping strategies among Turkish women with infertility. Asian Nursing Research, 9(3), 243-250.
Karpat, C., & Erensoy, H. (2020). Tüp bebek tedavisi gören infertil bireylerde stres ve stresle başa çıkma yaklaşımları üzerine pilot bir çalışma. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 14(3), 461-467.
Kazemi, A., Torabi, M., & Abdishahshahani, M. (2021). Adjustment toward infertility mediates the relationship between coping, depression and anxiety in men: A confirmatory analysis. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 258, 48-52.
Kırca, N., & Pasinlioğlu, T. (2013). İnfertilite tedavisinde karşılaşılan psikososyal sorunlar. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 5(2), 162-178. doi:10.5455/cap.20130511
Koçyiğit, O. T. (2012). İnfertilite ve sosyo-kültürel etkileri. İnsanbilim Dergisi, 1(1), 27-37.
Korkmaz, T., & Siyahtaş, G. F. (2024). İnfertil Kadınlarda Çift Uyumu Ve İnfertiliteden Etkilenme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 10(3), 184-194.
Kölan Yaraş, H. Ö. (2023). İnfertilite tedavisi gören kadınlarda infertilite faktörüne göre damgalanma, travma ve baş etme yöntemleri (Doktora tezi). Doğuş Üniversitesi, İstanbul.
Luk, B. H. K., & Loke, A. Y. (2019). Sexual satisfaction, intimacy and relationship of couples undergoing infertility treatment. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 37(2), 108-122. doi:10.1080/02646838.2018.1529407
Mansour, O., S. Ali, M., Fekry, M., Hashem, R., Akmal, Y., & Youssef Mohamed, M. (2026). Infertility from a psychosexual perspective: assessment of sexual function, dyadic adjustment and psychiatric comorbidities among a sample of Egyptian women with infertility. Middle East Current Psychiatry, 33(1), 15.
Noyan, M., & Beydağ, K. D. (2025). İnfertil kadınlarda damgalanma ve psikolojik iyi oluş ilişkisi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 8(1), 88-96. doi:10.38108/ouhcd.1193467
Oğuz, H. D. (2004). İnfertilite tedavisi gören kadınlarda infertilitenin ruh sağlığına, evlilik ilişkileri ve cinsel yaşama etkileri (Uzmanlık tezi). Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul.
Omani-Samani, R., Ghaheri, A., Navid, B., et al. (2018). Prevalence of generalized anxiety disorder and its related factors among infertile patients in Iran: a cross-sectional study. Health and Quality of Life Outcomes, 16, 129. https://doi.org/10.1186/s12955-018-0956-1
Öztürk Serter, G., & Balcı Çelik, S. (2025). Examining the levels of distress tolerance and intolerance of uncertainty for women receiving infertility treatment. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 7(2), 132-140.
Palazoğlu, N., & Karaca, A. (2024). İnfertil kadınların öz şefkat, bilinçli farkındalık ve ruhsal sağlıkları arasındaki ilişki. Value in Health Sciences, 14(1), 90-99. https://doi.org/10.33631/sabd.1232941
Potur, D., Güngör Satılmış, İ., Merih, Y., Gün Kakaşçı, Ç., Demirci, N., & Ersoy, M. (2020). Does infertility affect the sexual function and sexual quality of life of women? A case control study. International Journal of Sexual Health, 32(1), 22-32.
Sarı, R., & Erciyes, J. C. (2021). İnfertil çiftlerde psikolojik; sosyal ve cinsel problemler. İstanbul Kent Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2(2), 79-94.
Savaş, E., & Little, S. (2025). Social anxiety, quality of life, and healthy lifestyle behaviors in Turkish women with infertility problems. The Journal of Academic Social Science, 13(166), 196-208. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.82391
Seymenler, S., & Siyez, D. M. (2018). İnfertilite psikolojik danışmanlığı. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 10(2), 186-197. doi:10.18863/pgy.358095
Sezgin, H., & Hocaoğlu, Ç. (2014). İnfertilitenin psikiyatrik yönü. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6(2), 165-184.
Şenoğlu, A., & Alan, S. (2021). İnfertil bireylerin kaygı düzeyleri, sosyal destek algısı ve evlilik uyumu açısından incelenmesi. TJFMPC, 15(4), 661-675. doi:10.21763/tjfmpc.865981
Teskereci, G. (2010). İnfertilite tedavisi gören çiftlerde yaşam tarzının, yaşam kalitesine etkisi (Yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
Topsakal, Ö., Yanıkkerem, E., & Uyar, Y. (2025). İnfertil çiftlerin stres seviyesi ve yaşam kalitesi ile kadınların öz yeterliği ve fertiliteye hazır oluşluluğunu etkileyen faktörler: Tanımlayıcı ve kesitsel çalışma. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 17(2), 647-659.
Turgay, B. (2017). İnfertilite şikayeti olan çiftlerde depresyon sıklığı ve hayat kalitesinin araştırılması (Tıpta uzmanlık tezi). Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Ankara.
Tüzer, V., Tuncel, A., Göka, S., Bulut, S. D., Yüksel, F. V., Atan, A., & Göka, E. (2010). Marital adjustment and emotional symptoms in infertile couples: Gender differences. Turkish Journal of Medical Sciences, 40(2), 229–237.
Üner, E., & Sunal, N. (2018). İnfertilite kliniğinde tedavi gören kadınların yalnızlık düzeyini ve algıladıkları aile desteğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 4(2), 1-15.
World Health Organization. (2025, 28 Kasım). Infertility. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/infertility adresinden erişilmiştir.
Yang, B., Zhang, J., Qi, Y., Wang, P., Jiang, R., & Li, H. (2017). Assessment on occurrences of depression and anxiety and associated risk factors in the infertile Chinese men. American Journal of Men's Health, 11(3), 767-774. doi:10.1177/1557988317695901
Yassa, M., Arslan, E., & Gulbahar, D. S. (2019). Effects of infertility treatment on anxiety and depression levels. Cukurova Medical Journal, 44(2), 410-415. https://doi.org/10.17826/cumj.456723
Yilmaz, F. A., Avci, D., & Tahta, T. (2020). Relationship between marriage satisfaction and sexual functions in couples undergoing infertility treatment. International Journal of Sexual Health, 32(4), 421-432. doi:10.1080/19317611.2020.1834046
Yüksekol, Ö. D., Baltaci, N., Yılmaz, A.N. Ve Ulucan, M. (2023). Kısırlık Yaşayan Kadınlarda Genital Öz İmaj Algısı, Cinsel Yaşam Kalitesi Ve Evlilik Uyumu. Cinsel Ve İlişki Terapisi , 38 (4), 834–847. Https://Doi.Org/10.1080/14681994.2021.1998422
Zayed, A. A., & El-Hadidy, M. A. (2020). Sexual satisfaction and self-esteem in women with primary infertility. Middle East Fertility Society Journal, 25(1), 13.
Zeren, F. (2016). İnfertilite tedavisi alan çiftlerde, çift uyumunun yaşam kalitesi üzerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
Zeren, F., Gürsoy, E., & Çolak, E. (2019). The Quality of Life and Dyadic Adjustment of Couples Receiving Infertility Treatment. African journal of reproductive health, 23(1), 117–127.
Zorlu, S., & Erbaş, N. (2021). İnfertil kadınların infertiliteden etkilenme durumları ile stresle başa çıkma ve algıladıkları sosyal destek arasındaki ilişki. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 37(2), 95-105. doi:10.53490/egehemsire.899608
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GEVHER NESIBE JOURNAL OF MEDICAL AND HEALTH SCIENCES
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
The journal is licensed under a 