KAS-İSKELET SİSTEMİ BOZUKLUĞU TANILI KADINLARDA UYKU KALİTESİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER: KESİTSEL BİR DEĞERLENDIRME
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23085082Abstract
Amaç: Bir eğitim ve araştırma hastanesinde, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Kliniğine en sık başvuru sonucu tanılanan hastalıklar olan 6 ay – 1 sene içerisinde kronik diz osteoartiti, bel ağrısı, boyun ağrısı, impingement sendromu, karpal tünel sendromu tanısı alan kadınlarda ağrı ile uyku bozuklukları arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Yöntem: Bu çalışmaya diz osteoartit, karpal tünel sendromu, bel ağrısı, boyun ağrısı, impingement sendromu teşhisi olan toplam 97 kadın hasta (yaş aralığı 35 – 68 yıl) dahil edildi. Numerik Ağrı Skorlaması (NMS) ile olguların ağrı durumları değerlendirildi. Omuz impingement sendromlu bireylerde Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi, Boyun ağrılı bireylerde Boyun Ağrı ve Disabilite Skoru, Diz osteoartritli bireylerde WOMAC Osteoartrit İndeksi, Bel ağrılı bireylerde Oswestry Bel Ağrısı Skalası kullanıldı. Karpal tünel sendromunun teşhisi ise uzman hekim tarafından yapıldı. Tüm olguların uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ; ham toplam puan) ile sorgulandı. Tanı grupları Kruskal-Wallis ve Dunn testleri ile karşılaştırıldı; grup içi ilişkiler Spearman korelasyonu, PUKİ ile ilişkili faktörler çoklu doğrusal regresyon analizi ile incelendi.
Bulgular: PUKİ ham puanı; bel ağrılı (rho=0,51 ve 0,59) ve impingement sendromlu (rho=0,53 ve 0,51) olgularda istirahat ve gece ağrısı ile pozitif korelasyon gösterdi (p<0,05). PUKİ ayrıca Oswestry (rho=0,64), WOMAC (rho=0,53) ve DASH (rho=0,68) puanları ile pozitif ilişkiliydi (p<0,05). Boyun ağrılı ve karpal tünel sendromlu olgularda ağrı şiddeti ile PUKİ arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Boyun ağrılı olguların PUKİ puanları diğer tüm tanı gruplarından yüksekti (Kruskal-Wallis p=0,036; FDR düzeltmeli Dunn p=0,035). Çoklu doğrusal regresyon analizinde (n=83; düzeltilmiş R²=0,29), istirahat ağrısı (B=0,90; p=0,016) ve boyun ağrısı tanısı daha yüksek PUKİ puanı ile, BKİ ise daha düşük PUKİ puanı ile (B=-0,70; p=0,002) ilişkili bulundu.
Sonuç: Ağrı ile uyku kalitesi arasındaki ilişki tanı grubuna göre farklılık göstermekte olup en belirgin olarak istirahat ve gece ağrısı ile ortaya çıkmaktadır. Boyun ağrılı hastalarda uyku kalitesi diğer gruplara göre daha kötüdür. Sonuç olarak, uyku kalitesi ve ağrı düzeyi arasındaki çift yönlü etkileşimi dikkate alındığında bu ilişkinin tedavi süreçlerinde çok faktörlü olarak incelenmesinin önemli olduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle; fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarında genellikle primer bulgu olarak kabul edilen ağrı ve yanısıra diğer semptomların başarılı bir şekilde yönetimini sağlayabilmek için uyku kalitesinin de değerlendirme prosedürlerin de rutin olarak ele alınması gerektiği düşüncesindeyiz.
References
Agargun, M. Y., Kara, H., & Anlar, O. (1996). The validity and reliability of the Pittsburgh Sleep Quality Index. Turk Psikiyatri Derg, 7(2), 107-115.
Aldabbas, M. M., Tanwar, T., Ghrouz, A., Iram, I., Spence, D. W., Pandi-Perumal, S. R., & Veqar, Z. (2022). A polysomnographic study of sleep disruptions in individuals with chronic neck pain. Journal of Sleep Research, 31(5),
Babiloni, A. H., Beetz, G., Bruneau, A., Martel, M. O., Cistulli, P. A., Nixdorf, D. R., ... & Lavigne, G.J. (2021). Multitargeting the sleep-pain interaction with pharmacological approaches: A narrative review with suggestions on new avenues of investigation. Sleep medicine reviews, 59, 101459.
Bae, Y., Kang, C., Jung, H., & Lee, S. W. (2026). Risk of Psychiatric Disorders Following Carpal Tunnel Syndrome: A Nationwide Cohort Study. Psychiatry Investigation, 23(1), 30–37. https://doi.org/10.30773/pi.2025.0155
Besedovsky, L., Lange, T., & Haack, M. (2019). The sleep-immune crosstalk in health and disease. Physiological reviews.
Bicer, A., Yazici, A., Camdeviren, H., & Erdogan, C. (2004). Assessment of pain and disability in patients with chronic neck pain: reliability and construct validity of the Turkish version of the neck pain and disability scale. Disability and rehabilitation, 26(16), 959-962.
Castellini, G., Pillastrini, P., Vanti, C., Bargeri, S., Giagio, S., Bordignon, E., ... & Bertozzi, L. (2022). Some conservative interventions are more effective than others for people with chronic non-specific neck pain: a systematic review and network meta-analysis. Journal of physiotherapy, 68(4), 244-254.
Chang, J. R., Fu, S. N., Li, X., Li, S. X., Wang, X., Zhou, Z., ... & Wong, A. Y. (2022). The differential effects of sleep deprivation on pain perception in individuals with or without chronic pain: A systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine Reviews, 66, 101695.
Chang, J. R., Wang, X., Lin, G., Samartzis, D., Pinto, S. M., & Wong, A. Y. (2022). Are changes in sleep quality/quantity or baseline sleep parameters related to changes in clinical outcomes in patients with nonspecific chronic low back pain?: a systematic review. The Clinical journal of pain, 38(4), 292-307.
Chang, J. R., Cheung, Y. K., Sharma, S., Li, S. X., Tao, R. R., Lee, J. L. C., ... & Wong, A. Y. (2024). Comparative effectiveness of non-pharmacological interventions on sleep in individuals with chronic musculoskeletal pain: A systematic review with network meta-analysis. Sleep Medicine Reviews, 73, 101867.
Costa, N., Smits, E., Kasza, J., Salomoni, S., Ferreira, M., Sullivan, M., & Hodges, P. W. (2021). ISSLS PRIZE IN CLINICAL SCIENCE 2021: What are the risk factors for low back pain flares and does this depend on how flare is defined?. European Spine Journal, 30(5), 1089-1097.
Dimitrov, S., Lange, T., Benedict, C., Nowell, M. A., Jones, S. A., Scheller, J., ... & Born, J. (2006). Sleep enhances IL‐6 trans‐signaling in humans. The FASEB journal, 20(12), 2174-2176.
Duger, T., Yakut, E., Oksuz, C., Yorukan, S., Bilgutay, B. S., Ayhan, Ç., ... & Yakut, Y. (2006). Reliability and validity of the Turkish version of the Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH) Questionnaire. Fizyoterapi Rehabilitasyon, 17(3), 99.
Emilsson, Ö. I., Al Yasiry, H., Theorell-Haglöw, J., Ljunggren, M., & Lindberg, E. (2022). Insufficient sleep and new onset of nocturnal gastroesophageal reflux among women: alongitudinal cohort study. Journal of Clinical Sleep Medicine, 18(7), 1731-1737.
Erickson, J., Polatsch, D., Beldner, S., & Melamed, E. (2019). An assessment of sleep disturbance in patients before and after carpal tunnel release. The Journal of Hand Surgery (Asian-Pacific Volume), 24(02), 144-146.
Fairbank, J.C., Couper, J., Davies, J.B., O’Brien, J.P.(1980) The Oswestry low back pain disability questionnaire. Physiotherapy, 66(8), 271-273.
Farrell, S. F., Kho, P. F., Lundberg, M., Campos, A. I., Rentería, M. E., de Zoete, R. M., ... & Cuéllar-Partida, G. (2023). A shared genetic signature for common chronic pain conditions and its impact on biopsychosocial traits. The Journal of Pain, 24(3), 369-386.
Gencarelli, A., Sorrell, A., Everhart, C.M., Zurlinden, T., Everhart, D.E.(2021). Behavioral and exercise interventions for sleep dysfunction in the elderly: a brief review and future directions. Sleep Breath. 25(4):2111-2118.
Gianola, S., Bargeri, S., Del Castillo, G., Corbetta, D., Turolla, A., Andreano, A., ... & Castellini, G. (2022). Effectiveness of treatments for acute and subacute mechanical non-specific low back pain: a systematic review with network meta-analysis. British journal of sports medicine, 56(1), 41-50.
Goossens, Z., Van Stallen, A., Vermuyten, J., De deyne, M., Rice, D., Runge, N., Huysmans, E., Vantilborgh, T., Nijs, J., Mairesse, O., & De Baets, L. (2025). Day-to-day associations between pain intensity and sleep outcomes in an adult chronic musculoskeletal pain population: A systematic review. Sleep Medicine Reviews, 79, Article 102013. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2024.102013.
Haack, M., Simpson, N., Sethna, N., Kaur, S., & Mullington, J. (2020). Sleep deficiency and chronic pain: potential underlying mechanisms and clinical implications. Neuropsychopharmacology, 45(1), 205-216.
Herrero Babiloni, A., De Koninck, B. P., Beetz, G., De Beaumont, L., Martel, M. O., & Lavigne, G. J. (2020). Sleep and pain: recent insights, mechanisms, and future directions in the investigation of this relationship. Journal of neural transmission, 127(4), 647-660.
Ho, K. K. N., Ferreira, P. H., Pinheiro, M. B., Silva, D. A., Miller, C. B., Grunstein, R., & Simic, M. (2019). Sleep interventions for osteoarthritis and spinal pain: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Osteoarthritis and cartilage, 27(2), 196-218.
Husak, A. J., & Bair, M. J. (2020). Chronic pain and sleep disturbances: a pragmatic review of their relationships, comorbidities, and treatments. Pain Medicine, 21(6), 1142-1152.
Irwin, M. R., Olmstead, R., Bjurstrom, M. F., Finan, P. H., & Smith, M. T. (2023). Sleep disruption and activation of cellular inflammation mediate heightened pain sensitivity: a randomized clinical trial. Pain, 164(5), 1128-1137.
Keilani, M., Crevenna, R., & Dorner, T. E. (2018). Sleep quality in subjects suffering from chronic pain. Wiener Klinische Wochenschrift, 130(1), 31-36.
Klyne, D. M., Barbe, M. F., van den Hoorn, W., & Hodges, P. W. (2018). ISSLS Prize in clinical science 2018: longitudinal analysis of inflammatory, psychological, and sleep-related factors following an acute low back pain episode—the good, the bad, and the ugly. European Spine Journal, 27(4), 763-777.
Klyne, D. M., Hilliard, B. A., Harris, M. Y., Amin, M., Hall, M., Besomi, M., ... & Barbe, M. F. (2024). Poor sleep versus exercise: A duel to decide whether pain resolves or persists after injury. Brain, behavior, & immunity-health, 35, 100714.
Lapane, K. L., Shridharmurthy, D., Harkey, M. S., Driban, J. B., Dubé, C. E., & Liu, S. H. (2021). The relationship between restless sleep and symptoms of the knee: data from the Osteoarthritis Initiative. Clinical rheumatology, 40(6), 2167-2175.
Luo, J., & Lin, S. (2024). Sleep–wake changes and incident depressive symptoms in midlife women. Scientific reports, 14(1), 15184.
Owen, P. J., Miller, C. T., Mundell, N. L., Verswijveren, S. J., Tagliaferri, S. D., Brisby, H., ... & Belavy, D. L. (2020). Which specific modes of exercise training are most effective for treating low back pain? Network meta-analysis. British journal of sports medicine, 54(21), 1279-1287.
Panigrahi, A., Sahu, P., Mohanty, S. S., Dandsena, R. S., Sahani, J. I., & Pati, S. (2025). Sleep disturbances and sleep quality among individuals diagnosed with osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Medicine, 12, Article 1653047. https://doi.org/10.3389/fmed.2025.1653047
Parmelee, P. A., Tighe, C. A., & Dautovich, N. D. (2015). Sleep disturbance in osteoarthritis: linkages with pain, disability, and depressive symptoms. Arthritis care & research, 67(3), 358-365.
Puterflam, J. M., Cheung, J. M. Y., Rahimi, M., Schokman, A., Eyles, J., Grunstein, R. R., Ferreira, P., & Gordon, C. J. (2026). Exploring the Interplay of Sleep Disturbance, Low Back Pain and Health Care Experiences: A Mixed Methods Study. Behavioral Sleep Medicine, 24(2), 245–260. https://doi.org/10.1080/15402002.2025.2586006
Runge, N., Ahmed, I., Saueressig, T., Perea, J., Labie, C., Mairesse, O., Nijs, J., Malfliet, A., Verschueren, S., Van Assche, D., de Vlam, K., Van Waeyenberg, T., Van Haute, J., De Baets, L. (2024). The bidirectional relationship between sleep problems and chronic musculoskeletal pain: a systematic review with meta-analysis. Pain. 1;165(11):2455- 2467.
Skarpsno, E. S., Nilsen, T. I. L., & Mork, P. J. (2021). The effect of long-term poor sleep quality on risk of back-related disability and the modifying role of physical activity. Scientific reports, 11(1), 15386.
Skarpsno, E. S., Mork, P. J., Nilsen, T. I. L., & Nordstoga, A. L. (2020). Influence of sleep problems and co-occurring musculoskeletal pain on long-term prognosis of chronic low back pain: the HUNT Study. J Epidemiol Community Health, 74(3), 283-289.
Staffe, A. T., Bech, M. W., Clemmensen, S. L. K., Nielsen, H. T., Larsen, D. B., & Petersen, K. K. (2019). Total sleep deprivation increases pain sensitivity, impairs conditioned pain modulation and facilitates temporal summation of pain in healthy participants. PloS one, 14(12).
Tuna, M. Peker, O. (2025). Geriatrik Hastalarda Kas İskelet Sistemi Kaynaklı Ağrıların Uyku Kalitesi ve Depresyon Üzerine Etkisi. KSÜ Tıp Fak Der, 20(1): 19-26.
Türk Toraks Derneği. (2012). Obstrüktif uyku apne sendromu tanı ve tedavi uzlaşı raporu. Türk Torak Dergisi, 13 (13).
Tüzün, E. H., Eker, L., Aytar, A., Daşkapan, A., & Bayramoğlu, M. (2005). Acceptability, reliability, validity and responsiveness of the Turkish version of WOMAC osteoarthritis index. Osteoarthritis and cartilage, 13(1), 28-33.
Varallo, G., Giusti, E.M., Manna, C., Castelnuovo, G., Pizza, F., Franceschini, C., Plazzi, G. (2022) Sleep disturbances and sleep disorders as risk factors for chronic postsurgical pain: A systematic review and meta-analysis. Sleep Med Rev. 2022 Jun;63:101630.
Yakut, E., Düger, T., Öksüz, Ç., Yörükan, S., Üreten, K., Turan, D., ... & Güler, Ç. (2004). Validati of the Turkish version of the Oswestry Disability Index for patients with low back pain. Spine, 29(5), 581-585.
Yatağanbaba, A., Deniz, Ç., Süslü, A. E., & Atay, Ö. A. (2026). The relationship between sleep posture and subacromial impingement syndrome. Acta Medica, 57(1), 1–10. https://doi.org/10.32552/actamedica.2026.1113
Zhang, Y., Ren, J., & Wang, R. (2025). Risk Factors for Carpal Tunnel Syndrome: Mendelian Randomization Study. Journal of Health Care and Research, 6(1), 26–36. https://doi.org/10.36502/2025/hcr.6244
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 GEVHER NESIBE JOURNAL OF MEDICAL AND HEALTH SCIENCES
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
The journal is licensed under a 